تعطیلات

 مسافرت

نوروز 1393

 امام کاظم علیه السلام:

 اجْعَلُوا لِأَنْفُسِکُمْ حَظّاً مِنَ‏ الدُّنْیَا بِإِعْطَائِهَا مَا تَشْتَهِی مِنَ الْحَلَالِ وَ مَا لَا یَثْلِمُ الْمُرُوَّةَ وَ مَا لَا سَرَفَ فِیهِ وَ اسْتَعِینُوا بِذَلِکَ عَلَى أُمُورِ الدِّینِ فَإِنَّهُ رُوِیَ لَیْسَ مِنَّا مَنْ تَرَکَ دُنْیَاهُ لِدِینِهِ أَوْ تَرَکَ دِینَهُ لِدُنْیَاهُ      تحف العقول صفحه 410

 برای خویش بهره­ای از دنیا قرار دهید. به آن مقدار به خویشتن از دنیا بدهید که از حلال باشد و خلاف عرف نباشد و زیاده­روی در آن نباشد (افراط و تفریط نشود) و با این سهم از دنیا برای کارهای دینی یاری جویید. زیرا روایت شده است که از ما نیست هر که دنیایش را برای دینش رها سازد و یا دینش را برای دنیایش رها نماید.

 

(هر چه را که خلاف شرع و عرف و عقل بود بدانید که اشتباه برداشت کرده­اید)
بسم الله الرحمن الرحیم

  1. 1.    در سه حالت مسافرت در ایام عید، یا ماندن در قم یا رفتن به شهرستان کدام یک در نظر اول اولویت دارد (در شرایط عمومی نه شخصی)

جواب: کسی که قم ماندنش مانعی ندارد و مشکل برایش پیش نمی­آید و نرفتنش هم ضرر ندارد به مسافرت هم نیاز ندارد نه خودش نه خانواده­اش، اولویت دارد در قم بماند. پس اگر هیچ آفتی و هیچ مانعی در ماندن در قم ندارد کار تبلیغی ندارد نه صله رحم لازم است بکند مثلا تازه رفته دید و بازدید کرده یا آنها آمده­اند و نه پدر و مادر نیاز دارند، قم اولویت دارد.

از طرف دیگر ممکن است شخصی بگوید ماندن در قم یا رفتن به شهرستان نور است معنویت دارد. باید توجه داشت هیچی غیر خدا نور نیست. قم­اش هم اگر برای خدا نباشد، درس و بحث هم اگر برای خدا نباشد، جبهه­اش و نظام و انقلاب و... هیچی از اینها نور نیست. فقط نور یکی است اگر بین خود و خدا واقعاً برای قرب الهی می­بینی آنجا بروی نفست لِه می­شود، واقعاً به وظیفه­ات عمل می­کنی، برو. نه اینکه فشار بیاوری و بعد منفجر شوی بلکه تدبیر کن که به وظیفه اصلی که مجاهده با نفس (با شرایط و با دوام) در هر حال عمل کنی.

  1. 2.  آیا در مواقع تعطیلی خصوصاً در تابستان، رفتن به شهرستان لازم است یا نه؟ با توجّه به مشکلاتی که آنجا برای ما پیش می آید، تحمّل هوای گرم قم و دلتنگی و ... آسانتر به نظر می آید، چکار باید بکنیم؟

جواب :  همانطور که قبلاً گفته شده، وظیفه همسرداری نباید باعث کمرنگ شدن سائر وظایفمان گردد. از جمله این وظایف، ارتباط با خلق خداست. در عین همسرداری باید به پدر و مادر و خواهر و برادر و ... هم توجّه داشته باشیم.

به طور کلّی، در رابطه با رفتن به خانه پدر و مادر و فامیلها، خانمها وظیفه دارند که صبر کرده، تحمّل کنند. برای خودشان خوب است و وظیفه تزکیه­ای آنها است. آقایان هم وظیفه دارند، ارفاق کنند، فشار روی آنها نیاورند همانطور که انبیاء ، فشار روی ما نمی آوردند. شما می­دانید که همسرتان مثلاً اینقدر تحمّل دارد، اگر فشار آورید، زحماتش را هدر می دهد. همسر هم وظیفه دارد، تلقین منفی نکند بلکه بگوید من می­توانم صبر کنم البته اینکه شهرستان برویم یا نه و به چه میزان، مسأله دیگری است که با توجّه به موقعیّت و شرائط و روحیّات افراد فرق می کند و نیاز به فکر و برنامه ریزی و مشورت دارد.

  1. 3.    در مسافرتهای دسته جمعی چه نکات و شرایطی را باید مراعات کنیم؟ چه با خانواده چه با رفقا؟

جواب: از نظر جسمی و روحی خودش و خانواده­اش را در نظر بگیرد. آفت­های مادی و معنوی که برای خودش و خانواده­اش است در نظر بگیرد انتخاب اینکه با چه کسی باشد با خودش باشد. اینطور نباشد که هر کس پیشنهاد داد قبول کند یا خودش پیشنهاد دهد. باید فکر کند بدون فکر و با استخاره بی مورد و ... جواب ندهد. مدتش را در نظر بگیرد ببیند چه مدت می­خواهد برود به مسافرت؟ آیا لازم است که با جمع برود؟ اگر کفایت می­کند خودش با خانواده­اش برود اگر آفاتی ندارد با خانواده­اش برود. اگر قرار شد دیگران را اضافه بکند مدتش را در نظر بگیرد. در این مدت روحیات خودش را، روحیات خانواده­اش را، روحیات همراهان را که چقدر دوام می­آورند که باعث اختلاف نشود، به دیگران ظلم نشود، اذیت نشوند، حقشان ضایع نشود، خودش کم نیاورد، خدای نخواسته نقض غرض نشود، اعصاب به هم نریزد که دچار گناه شود، دچار سوء ظن شود.

در معاشرت­های اخلاقی، اجتماعی، زیاد با افراد خودمانی نشوید. مخصوصا در طولانی مدت.

حالا گاهی انسان غافل می­شود یا مصلحت است که یک یا دو دقیقه راحت باشد حتی با خانواده، با هیچ کس صددرصد راحت نباشید و حجابها را کنار نزنید. اینها آفت دارد. در مجموع فکر کنید که این یک هفته که می­خواهید بروید یک بررسی کامل داشته باشید و با دیگران هم صحبت کنید. از قبل برنامه ریزی حساب شده داشته باشید. توکل بر خدا کنید، صدقه بدهید و در طول سفر اگر مشکلی پیش آمد با محبت و با احترام به همدیگر تذکر دهید.

در طول سفر از افراط و تفریط در هر چیزی پرهیز کنید. بعد از سفر هم از دیگران تذکر بگیرید. اگر چیزی به نظرتان می­آید تذکر دهید و در پایان مسافرت از همدیگر حلالیت بطلبید.

  1. 4.    برای صله رحم ایام نوروز چه زمانی شهرستان برویم؟

سعی کنید بعد از تحویل سال به مهمانی­های فامیلی بروید که از آفات مصون بمانید. از صله رحم نیز بهره ببرید مگر آنکه بودن در آن محل در ایام تحویل و بعد از آن ضرورت اخلاقی یا عرفی داشته باشد. از جمله آفات این است که انتظارات والدین و نزدیکان از انسان بالا می­رود. بحث­های سیاسی، غیبت­ها و پرخوری­ها و ... از جمله این مسائل به شمار می­رود که باید مورد ملاحظه قرار بگیرد.

  1. 5.    در مسافرت به شهرستان، نوعاً دچار یک افت معنوی می شویم، چه باید کرد؟

جواب :

-   با توجّه به آفاتی که در این نوع از مسافرتها وجود دارد، باید در برنامه­های عملی خود  بیشتر سعی کنید اعمّ از جسمی و معنوی، مخصوصا مراقبه و محاسبه و خلوت با خود و خدا اگرچه کوتاه باشد

-       با آمادگی بروید. اینجا از نظر معنوی خود را محکم کنید تا کمتر آسیب ببینید.

-       مراقبة خود را قویتر نمائید.

-       یاد مرگ را بیشتر کنید.

-   ارتباط با دوستان سلوکی  فراموش نشود. ارتباط با افرادی که مثل شما سعی در عمل دارند، مؤثّر است.

-       هر وقت احساس غم و غصّه و سنگینی کردی ، یاد خدا را داروی خود قرار دهید.

-       نماز اول وقت فراموش نشود و اگر ممکن نبود هنگام نماز و اذان، ذکر گفته شود.

-   از طبیعت و نعمتهای خداوند در سفرهای تفریحی و سفر به طبیعت لذت معنوی ببرید و از افراط و تفریط لغو در این سفرها بپرهیزید.

بطور کلّی اگر وظایف خود در شهرستان را بشناسید و به آنها عمل نمائید، اگر به همسرتان برسید و شرائط آنها را درک کنید و ... ، این برایتان بهتر است. باید پخته شوید.

  1. 6.    نسبت به سنتهای ایام نوروز که بین مردم رایج است مثل سفره هفت سین، سیزده به در، مهمانی­ها و حواشی آن، عیدی دادن چگونه باید برخورد نمود؟

جواب: توجه داشته باشید نزد اطرافیان ما سنت­هایی است که مورد تأیید شرع و اخلاق نیست و نباید گرفتار آنها شویم. اما آنچه که خلاف شرع و اخلاق نباشد تأیید کنید و استفاده کنید در راه اخلاق و تبلیغ. سنتهایی که خلاف شرع و اخلاق نیست رد نکنید بلکه در راه تبلیغ دین و امور اخلاقی بهره­برداری کنید.

  1. 7.    در مسائل و موضوعات سیاسی و روز چه موضعی داشته باشیم؟

جواب: تا می­توانید در جزئیات و شخصیات وارد نشوید ولی مواضع کلی و اصول سیاسی رهبر عزیز را کاملا با دقت مطالعه کرده و برای مردم توضیح دهید و در عین توصیه به وحدت و آرامش، موارد واضح و روشن را کتمان و توجیه نکنید.

  1. 8.    درصورت تلاقی عزاداری ایام فاطمیه با نوروز چگونه باید رفتار کرد که جمع بین هر دو باشد؟ چه اینکه عید وسط ایام عزاداری قرار بگیرد یا تلاقی داشته باشند؟

جواب: مثل امسال که عید وسط ایام فاطمیه افتاده به مسائل نوروز در حد معقول رسیده شود ولی نسبت به سالهای گذشته کمتر شود. یعنی محسوس باشد که امسال با سالهای دیگر فرق دارد، یاد حضرت زهرا (سلام الله علیها)، توجه به اینکه ما باید حضرت زهرا (سلام الله علیها) را فراموش نکنیم و هر چه داریم از ایشان است و نوروز و مراسمات آن را هم در خدمت خواسته­های حضرت زهرا (سلام الله علیها) و برنامه­های ایشان (به طور جامع برنامه­های تربیتی، عاطفی، محبت) در بیاوریم. کلاً تا می­توانیم همه را جهت بدهیم به طرف اخلاق و نظام و دین.

ولی اگر طوری بود که روز خود شهادت بود باید کاملاً محسوس باشد که ما عزاداریم و این عزاداری را فدای مسائل نوروز نکنیم و تحت الشعاع قرار ندهیم. لازم هم نیست با دیگران سرشاخ شویم که بگوئیم این مراسمات را دور بریزیم بلکه برایشان توضیح دهیم بگوئیم به خاطر اینکه الآن عزای چنین عزیزی را داریم مثل مادر خودمان اگر از دنیا می­رفت، اولویت و اصل را عزاداری قرار می­دادیم. مثلا سال آینده که عید تلاقی دارد با شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها)، اولویت را عزاداری قرار دهیم.

مثلا پرچم حضرت زهرا (سلام الله علیها) بگذارند، «یا فاطمة الزهراء» بنویسند. مثل عید اول که می­گیرند برای عزای ارحام و پدر و مادر خودشان. تبدیل کنند به همان مجالس، هفت سین باشد اما آن را معطر کنند، مزین کنند به حضرت زهرا (سلام الله علیها) و کلماتشان. و این وسیله تبلیغ خوبی برای دوستان می­شود. الآن از ایام نوروز بهترین استفاده را بکنید هم برای مسائل اعتقادی هم اخلاقی هم سیاسی. تبلیغ کنید. تطبیق کنید زمان حضرت زهرا (سلام الله علیها) را با زمان ما. الآن وظیفه ما حمایت از رهبر است. ایشان فرزند حضرت زهرا (سلام الله علیها) هستند. یک اثر مثبت خوبی بگذارید. البته نباید شخص در کل ایام فاطمیه مثلا لباس سیاه بپوشد بلکه همان روز شهادت رعایت نماید و توجه به عرفیات بسیار ضروری است

  1. 9.    محدوده رحم در صله رحم چیست؟ آیا فامیل­های همسر رحم شخص حساب می­شوند؟ آیا با هم بروند دید و بازدید یا همسرش را بگوید برود؟

جواب: فامیل­های همسر از جهت شرعی رحم حساب نمی­شوند. و لیکن از جهت اخلاقی که به خانواده­اش کمک بکند دو صورت دارد: یک وقتی می­خواهد مزاحم آنها بشود رفتنش برای آنها زحمت است و اگر خود همسر برود سر بزند و بیاید آنها راحت­تر هستند، برای رفتن طمع نکند.

گاهی به عکس است هم آنها و هم همسرش نیاز دارند که همراهی کند. اینجا لازم است مجاهده با نفس کند و برود. ممکن است خودش هم خیلی راحت نباشد ولی اگر قابل تحمل باشد به خاطر خدا بدون اینکه منت بگذارد در خدمت آنها باشد از باب اینکه خدمت به همسر کرده باشد برود. از آن طرف هم لازم نیست که همیشه مقدارش هم مشخص باشد، مثلا اگر چهار روز می­روند می­تواند دو روزش را با خانواده باشد و دو روزش هم همسر خودش تنها با آنها باشد. لازم نیست که مثلا داماد همیشه پیش خانواده آنها باشد و فقط مقداری که لازم است پیش آنها بماند. انسان نیاز به خلوت دارد و همیشه هم همسرش را پیش خودش نگه ندارد و همیشه پیش همسر نباشد. گاهی لازم است به مقداری مشخص و طبق شرایط همسر تنها باشد و با شرایطی که مشکلی برایش پیش نیاید به مسافرت برود. انسان هم گاهی تنها باشد و از این تنهایی استفاده کند، نقایصش را بفهمد. قدر همدیگر را بفهمند. البته اینها باید مقدارش با فکر و رعایت مسائل عرفی باشد.

  1. 10.              حداقل ارتباطی که مصداق صله رحم محسوب می­شود چیست؟ آیا ارتباط تلفنی صله رحم است؟ آیا وظایف شرعی و اخلاقی را رفع می­کند؟ چون گاهی ارتباط گیری آفاتی دارد. مثلا بد حجابند. یا .... لذا حداقل مسائل شرعی و اخلاقی چیست؟

جواب: خود شخص باید تدبیر داشته باشد. مخصوصا اگر اهل علم است مخصوصا مردها بهتر می­توانند اینها را مدیریت و تدبیر کنند. آنجایی که معذور است خودش را از حداقل­ها محروم نکند. «صِلوا أرحامَکُم وَلَو بِالسَّلامِ» این حداقل است. نه اینکه تنبلی کند و خودش را راحت کند و بگوید من که سلام کردم. این زرنگی منفی است. این شیطان است. جایی که نفسش خوشش می­آید می­رود و دو سه روز هم می­ماند به آنها هم زحمت می­دهد. باید حواسمان باشد که نفس اینجا وسط نیاید و چشم و گوشمان را نبندد. همیشه هر وقت خواستید حق را تشخیص بدهید در آن جهتی که نفس خوشش نمی­آید حرکت کنید

  1. 11.              گاهی در این رفت و آمد­ها می­گویند «من به هم می­ریزم» یا «حالم خراب است،  حالم خوش نیست» و ... ابتدا این طرف را می­بینند. سئوال بعدی هم این است که گاهی می­روند مهمانی و می­گویند من این غذا را نمی­خورم و ... در حالیکه مدتش هم طولانی نیست. مثلا یک روز و دو روز است.

جواب: بله. باید گذشت کنند. این را انسان خودش می­فهمد. منتها اینجا خانم­ها را حواستان باشد. استاد (رحمه الله) می­فرمودند که بار خانم­ها را سبک قرار دهید و با خودتان مقایسه نکنید. خیلی وقتها انسان غافل می­شود. مثلا بنده خانه فامیل خودم کیف می­کنم و راحتم و به خانمم هم تحمیل می­کنم. اینجا دو تا اشتباه وجود دارد: یکی اینکه ما آنها را درک نمی­کنیم. چون بین فامیل­های خودمانیم. چطور وقتی خانه فامیل­های آنها می­رویم باید مجاهده بکنیم، هی می­خواهیم زودتر بیاییم بیرون با خودمان مجاهده باید بکنیم. اینجا به عکس است باید ملاحظه آنها را بکنیم زودتر بیاییم و همچنین در نظر بگیرید ظرفیت خانم­ها را. معمولا خانم­ها نصف مردان تحمل دارند. لذا نباید به آنها گفت که شما باید مجاهده کنید. خودمان باید مجاهده کنیم. نباید به آنها فشار بیاوریم. گاهی وقتها به مرد می­گویی که مجاهده کن بعد او به خانواده­اش می­گوید که مجاهده کن. استاد به شما گفتند نه اینکه این را به خانواده­ات بگویی. او خودش یا کار اخلاقی می­کند یا نمی­کند. اگر نمی­کند که هیچ. اگر هم می­کند استادش باید به او بگوید. بعضی وقتها نفس می­آید اینها را حربه قرار می­دهد برای تنبلی ما یا برای رسیدن به یک چیزی که ما دوست داریم. این نفس و شیطان خیلی مرموز است. اگر دیدید خوشتان می­آید و دوست دارید بدانید که شیطان و نفس است. خیلی باید مراقب باشید. و به حداقل اکتفا کنید.

  1. 12.              جهت رعایت مزاج ، خوراک و خواب و استراحت در مهمانی­ها باید شرایط را برای خودمان فراهم کنیم یا نه باید اینجا یک گذشت­هایی داشته باشیم؟ گاهی برای اینکه خوابم به هم نخورد باید برنامه­های دیگران را تغییر بدهم. یا مثلا من برنج نمی­خورم حالا باید برود آبگوشت درست بکند که من برنج نمی­خورم.

جواب: اینکه رعایت کردن خواب و غذا و ... برنامه شخصی است که در مورد خودش باید رعایت کند و تنبلی نکند. اینها شخصی است. حتی تحمیل به همسر هم نکند که برای من این خوب است یا آن. مگر اینکه به گونه­ای صمیمی باشند که به او فشار نیاید و با علاقه انجام دهد. نه اینکه برای او تکلیفی درست بکند که مثلا برود از بیرون بخرد. به خصوص با دیگران غیر از همسر و خانواده، این بیشتر است. باید خودش را تطبیق دهد. مثلا برنج کمتر بخورد. مثلا به گونه­ای که متوجه نشوند بیرون برود و چیزی که مُصلحش است بخورد. اینطور  نباشد که مسائل اخلاقی را حربه قرار بدهیم برای رفع مشکلات خودمان و خواسته های نفسانی. بله اگر نهایتاً  نشد راهش توکل است. از خدا بخواهد. صدقه کنار بگذارد. مشکلی پیش نمی­آید و مریض هم نمی­شود. آنها را به زحمت نیندازد. اینها را که گفتیم به خودش برسد برای خودش بود نه اینکه به خانواده و دیگران تحمیل کند.

  1. 13.              اینکه قبلاً فرموده بودید که هر جا که می­روید با خانمتان خلوت داشته باشید. هم از حیث عاطفی، درد دل، مشکلات و هم از حیث زناشویی چگونه باید باشد؟

جواب: اینطور نباشد که چه زن و چه مرد، وقتی فامیل خودش را می­بیند همسر خود را فراموش کند که این مسأله بیشتر برای مردها اتفاق می­­افتد و خطابش بیشتر متوجه آقایان است که وقتی مسافرت می­روند و پدر و مادر و خواهر خود را می­بینند همسر خود را فراموش می­کنند. اینکه ما همیشه با هم هستیم یا بعداً جبران می­کنیم نباید به حدی شود که همسر را اذیت کند یا حقوقش را ضایع کند. لذا گفته شد که همانطور که به فامیل خودش می­رسد همسر خودش را هم فراموش نکند و لو کم با هم خلوت داشته باشند. و بیشتر هم جنبه­های محبت و توجه را داشته باشند تا او هم دلش نشکند و فکر کند که ما دیگر فراموش شدیم. خانم­ها نیز متقابلا نسبت به شوهر باید این نکات را رعایت نمایند.

  1. 14.              پاسخگویی به نیازهای جنسی مرد در مسافرت چگونه و تا چه حدی باید باشد؟ آیا زن می­تواند به بهانه مهمانی و تغییر شرایط امتناع بورزد؟

بعضی وقتها مرد واقعا نیاز جنسی دارد و هر چقدر هم مجاهده می­کند نمی­تواند جلوی خودش را بگیرد و زن هم هیچ عذری ندارد از باب تنبلی و نفسانی می­خواهد از زیر این وظیفه شانه خالی کند و خلاف عرف هم نیست و شرایط هم مهیاست اینجا باید خواسته شوهر را اجابت کند.

اما چون زنان بیشتر به فکر آبرویشان هستند و از آن می­ترسند می­گویند ما آبرویمان می­رود. اینجا هم ول نمی­کند! اینجا مرد باید کوتاه بیاید. یک کاری نکند که بعداً این حرف بپیچد و برای خانم حرف در بیاورند. بیشتر هم متوجه خانم می­شود. می­گویند تقصیر تو بود. اصلا خود مرد هم بدنام می­شود گاهی انسان به خاطر مسائل نفسانی از مسائل عرفی و اخلاق و شرع و عقل غافل می­شود؛ خوب مرد اینجا باید مجاهده کند. بله مواردش خیلی کم پیش می­آید که شرایط جور باشد و هیچ مانعی نباشد و فقط زن بخواهد مانع شود که بالاخره آن هم اگر مخاطب ما خانم­ها هستند که باید مجاهده کنند و شوهرشان را درک کنند امکانات جور کنند. اینجا دیگر جایش است که زن کمک هم حتی بکند شوهرش را. همکاری کند تا مرد از این مشکل نجات پیدا کند. ولی از آن طرف اینطور نشود که مرد سوء استفاده بکند و بگوید حالا که خانم رعایت می­کند و امکان هست ... انسان بیشتر چوب افراط را می­خورد زیاده­روی که می­کند.

  1. 15.     علاوه بر مواردی که فرمودید ، برای بالا بردنِ میزان تحمّلِ خود و خانواده در قبال مشکلاتِ شهرستان چه باید کرد؟

جواب : 

-       برنامه ریزی برای عمل به وظایف

-       دقّت و توجّه به خواب و غذا و رعایت مزاج خیلی مهمّ است .

-   نباید ، توجّه به همسر فراموش شود . یکی از آفتهائی که باعث می شود تا در تبلیغ یا خانة قوم و خویش ها که می روید ، موفّق نباشید همین است . باید بتوانید، شبکه عوض کنید. یعنی با هر شخص و قشری متناسب با ظرفیت و اقتضائات خود آنها رفتار شود. با پدر ومادر و خواهر و ... باشید، با همسر هم باشید، آنها را فراموش نکنید.[1] همسر را که به ما داده­اند، برای تعدیل ماست. فکر نکنید که اینها مزاحم هستند. بعضی­ها این اشتباه را می­کنند ولی مواظب باشید که شما نکنید. می­گویند: ای کاش خانم نبود، می­رفتم فلان قدر، مطالعه می کردم، فلان کار را انجام می­دادم  و ... اگر چنین بود پیامبر (ص) چنین می کرد. چرا به موقع به غذا، خواب، همسرشان می­رسیدند؟ عرض شده که این غرائز باید به اندازه و به موقعش از راه حلال اشباع شود. از این طرف هم، ما نباید مثل بعضی­ها باشیم که تن پروری می کنند و به تبلیغ و کار نمی­روند و درس نمی­خوانند و فقط به خانمهایشان می­رسند. این هم افراط است.  لازم به توصیه است که خانمها هم اگر همسرشان بنا به دلائلی نتوانست مثل خانه خودشان با او رفتار کند، نباید وسوسه شوند و بگویند: شوهر من عوض شده، حتماً درباره من چیزی به او گفته­اند، او دیگر مرا دوست ندارد و ... مطلب دو طرفی است. نمی شود گفت که حقّ با زن است یا مرد. حقوق دو طرفی است فقط خداست که یک طرفه حق دارد[2] و ما حقی نسبت به او نداریم. اگرچه خیلی بزرگوارانه و کریمانه با ما برخورد می­کند.

-   هر چند وقت یکبار با همسر (به تنهائی یا با دوستان، بدون پدر و مادر ) به مسافرت نزدیک بروید البته بعضی مواقع، مسافرت چند روزه با دوستان به صورت مجرّدی هم خوب است تا اوّلاً قدر هم را بیشتر بدانید ثانیاً تجدید قوا شود تا بتوانید وظایفتان را در قبال خانواده خوب انجام دهید.

-       بحث اخلاقی و یا احکام و ... با همسر و خلوتِ با همسر فراموش نشود. (با توجه به شرایطش)

-   در همه امور اعتدال داشته باشید تا اوّلاً دیگران بد عادت نشوند و شما هم سست و تنبل نشوید. از افراط و تفریط در معاشرت با فامیل پرهیز کنید. بیش از حدّ نیاز کنار فامیل ننشینید.

-       برنامه­ای برای خود داشته باشید، استقلال داشته باشید، کاملاً هضم در برنامه­های آنها نشوید.

-       رابطه خود را با همسر (چه زن و چه مرد) به خاطر هیچ چیز و هیچ کس به هم نزنید.

-   در رفت و آمد و ماندن در خانه پدری و همسر، توافقی عمل کنید. در غیرِ مواردِ ضروری و استثنائی، زن و مرد، از هم جدا نباشند و شب با هم بخوابند. طول روز می توانند بعضی مواقع  از هم جدا شده و هر کدام خانه پدر و مادر خود بروند ولی شب با هم باشند.

-    اگر به همسرتان محبّت بکنید و در مواقعی، چند ساعت، بچّه­ها را نگه داشته و خانمها در آن چند ساعت، آزاد باشند حتماً تأمین می­شوند و میزان تحمّل آنها بالا می­رود. به طور کلّی در صورت توافق و اخلاص و توکّل و عمل کردن به برنامه مختصّ به همسر (درد دل و خواندن احکام و حدیث و ... ) هیچ مشکلی به لطف خدا پیش نخواهد آمد.

-       در عین مستقلّ بودن، عرفیّات هر محلّ و شهر را هم باید در نظر داشت.

-   صله رحم کنید، مخصوصاً به بزرگترها و پیرهائی که کسی را ندارند، بیشتر سر بزنید، خدمت کنید.

-   در حالت کلّی در رفتار با خانواده­ها (چه پدری و چه خانواده همسر) گذشت داشته باشید، چشم پوشی داشته باشید، به دل نگیرید. اگر بتوانید اینها را تحمّل کنید، خیلی از نظر معنوی پیشرفت خواهید داشت.

-   وقتی آمادگی دارید، صحبت کرده و مطالب را بگوئید. اگر آمادگی ندارید زمینه را فراهم کنید، خوب بخوابید، استراحت کنید تا اعصاب آرام بشود. بعداً وضو بگیرید، استغفار کنید، دو رکعت نماز بخوانید، از خدا هدایت بخواهید سپس با هم صحبت کنید، إن شاءالله حلّ می شود.

-   ارحامی که از دنیا رفته­اند فراموش نشوند و توجه به آنها و یاد کردن آنها در جلسات و شریک کردن آنها در ثواب اعمال بسیار لازم و مؤثر است.

-   ملاقات و رسیدگی به خانواده­های جانبازان و شهدا به قصد زیارت امام زمان (ع) و امام حسین (ع) انجام گردد.

-   سعی کنید در روابط خود انگشت­نما نشوید و معمولی باشید. خانم فلانی، آقای فلانی، شاگرد فلانی ... نفس می­خواهد مورد توجه قرار گیرد، پیش نماز باشد، صحبت کند. اگر سئوال کردند و می­دانستید و جواب ندادید هنر است.

-       در مسافرت­ها و مهمانی­ها به قصد خدمت بروید و انتظار و توقعات خود را به حداقل برسانید.

 

 


[1] مردان به این مطلب هم توجّه داشته باشند که جلوی همسر ، خیلی به پدر و مادر و ... نرسند، مبادا حسّاسیّت آنها تحریک شود، خانمها باید مواظب باشند امّا ما هم وظیفه داریم تا کاری نکنیم که آنها حسّاس  شده، تحریک شوند، خیال کنند که ما آنها را دوست نداریم ، شیطان هم وسوسه می­کند . از طرفی خانمها هم باید تحمّل کنند بالاخره شیرینی و تلخی با هم است. اگر قرار شد، تزکیه بشویم ، باید تحمّل کنیم.

[2] رساله حقوق امام سجّاد (ع)

/ 0 نظر / 9 بازدید